Muyil
Muyil ligt langs rijksweg 307 en wordt ook wel Chunyaxche genoemd. De ruines liggen in het hedendaagse natuurreservaat Sian Ka'an en is de grootste van de 22 aanwezige archeologische vindplaatsen en bevindt zich 12 km. ten westen van de kust. De naam Muyil werd al gebruikt tijdens de Koloniale Periode en is tegenwoordig van toepassing op de archeologische vindplaats en de nabijgelegen zoetwater lagune.
Vondsten van keramiek hebben aangetoond dat Muyil rond 300 v. Chr. voor het eerst bewoond werd. Er zijn echter geen bouwwerken uit die tijd aangetroffen. Gedurende de volgende 900 jaar groeide de plaats gestaag. Landbouw werd steeds belangrijker, maar de bewoners leefden voornamelijk van de jacht en visvangst. Tijdens het Vroeg-Klassiek (300 - 600 n. Chr.) verschenen de eerste bouwwerken, zowel ceremonieel als residentieel, wat aangeeft dat de bevolking al in klassen was verdeeld.
Architectuur en keramiekvondsten wijzen op nauwe banden met plaatsen uit de Petén en Belize gedurende het Midden- en Laat-Klassiek. Langzaam kreeg de plaats ook nauwere banden met steden in het westen, zoals Chichén Itzá en Uxmal. Muyil bevond zich op een uitstekende locatie om te functioneren als handelsplaats tussen Coba en plaatsen in het zuiden.
Gedurende de Postklassieke Periode (na 1000 n. Chr.) worden er in Muyil veel bouwwerken gebouwd in de Oostkust stijl, wat een duidelijk teken is van een nieuwe regeringsvorm (Zie El Rey). In de omgeving zijn veel restanten van grote Chen Mul wierookbranders gevonden, die van deze tijd dateren.
Na de komst van de Spanjaarden wordt er niets meer vernomen over Muyil, totdat de omgeving halverwege de negentiende eeuw opnieuw bewoond wordt. De bevolking was waarschijnlijk omgekomen door ziekten of gevlucht naar het binnenland van Yucatán.
Bouwwerken in Muyil:
Door op de links te klikken kunt u een afbeelding van het bouwwerk bekijken.
Muyil A
Muyil is verdeeld in drie delen: Muyil A, Muyil B en de Westelijke groep. Alleen Muyil A is toegankelijk voor het publiek.
A.
Plaza de la entrada
Dit plein bestaat uit 10 piramidevormige en 3 andere bouwwerken, waar zich tempels op bevonden. De bouwwerken zijn in een U vorm geplaatst ten opzichte van elkaar. Veel van deze bouwwerken behoren tot de oudste van Muyil.
B. Structuur 7H-3 (op het Plaza de la entrada)
Dit bouwwerk (ook wel tempel 6) is een tempel met twee kamers. De binnenste kamer bevat slechts één ingang in het noorden. De buitenste kamer heeft twee aan de zijkant gelegen ingangen, alsook één in het midden. Op sommige stukken van de muren zijn nog schilderingen zichtbaar. Bij de ingang van de binnenste kamer is een blauwgekleurde band te zien met zwarte lijnen. Dit bouwwerk is gebouwd in de Oostkust-stijl en is van een latere datum dan de andere gebouwen op het plein.
Dit bouwwerk is 17 meter hoog en daarmee het hoogste gebouw van Muyil (zelfs ene van de hoogste van de gehele oostkust). Sinds 1990 zijn veel restauratie werkzaamheden uitgevoerd. C14 dateringen van een zapote-houten bovendorpel hebben uitgewezen dat het bovenste gedeelte van het bouwwerk uit circa 1050 n. Chr. dateert.
De tempel is uniek vanwege een solide ronde toren waar de functie nog niet van is vastgesteld. Een dergelijke toren is bij geen enkel ander bouwwerk aan de oostkust aangetroffen. De tempel heeft drie ingangen in het westen en de kleine kamer maakt het bijna onmogelijk om activiteiten binnen de kamer uit te voeren. Enkele van de originele houten bovendorpels tonen nog restanten van blauwe en rode verf. Twee trappen leiden naar de ingang van de tempel. De onderste trap is breder dan de bovenste. Voor El Castillo bevinden zich de restanten van kleine altaren.
D. Sacbe's
Aan de voet van de piramide begint een Sacbe die tot aan rijksweg 307 leidt. Een tweede Sacbe (Sacbe 1) begint aan de achterkant van El Castillo en leidt naar het oosten, richting de Muyil lagune. De Sacbe's van Muyil zijn 2 tot 4,5 meter breed, 50 cm. hoog en in totaal 500 meter lang (Sacbe 1 naar de lagune is alleen al 130 meter lang. De Sacbe's zijn gemaakt van puin wat ooit bedekt was met een stucco laag om een vlak oppervlakte te creëren. De Sacbe naar de lagune lijkt te zijn aangelegd voor ceremoniële doeleinden.
E. Structuur 9K-1
Andere namen voor dit bouwwerk zijn Palacio Rosa (Het Roze Paleis) en Tempel 8. Dit bouwwerk was het religieuze en bestuurlijke centrum van Muyil. Het bouwwerk staat op een platform met enkele andere kleine tempels en altaren. Het complex werd gebouw in de Laat-Postklassieke Periode (1250 - 1550 n. Chr.) toen het merendeel van de stad gebouwd werd. Onlangs zijn er drie complete aardewerken voorwerken gevonden aan de voorkant van het bouwwerk; twee schalen met polychrome beschilderingen en een vaas. De voorwerpen dateren van de Klassieke Periode. De twee schalen komen van oorsprong uit de Petén regio, terwijl de vaas van de Puuc-regio afkomstig is.
De huidige tempel is over een reeds bestaand bouwwerk gebouwd. De restanten hiervan zijn nog te zien aan de zuidelijke rand van het platform. Dit platform bestaat uit vier lagen en is 22 m. lang en 16 m. breed. Het platform is te bereiken via de trap aan de noordzijde. Recente opgravingen hebben het bestaan van drie eerdere trappen bekend gemaakt. De onderste behoorde mogelijk bij het onderliggende platform. De andere twee trappen behoorden waarschijnlijk al tot het huidige zichtbare platform.