Popol Vuh

De Dominicaanse monnik Francisco Ximenez leefde aan het begin van de achttiende eeuw (tussen 1701 en 1703) binnen de dikke en stevige muren van het klooster in Chichicastenango in Guatemala. Tijdens zijn verblijf raakte hij geïnteresseerd in de geschiedenis van de Quiché Maya’s en vertaalde diverse teksten van het Quiché naar het Spaans.

Doordat hij altijd voor de Maya’s klaar stond als ze hulp en advies nodig hadden, ontstond er een vertrouwensrelatie. Hij kreeg de mogelijkheid om een oud manuscript in te zien die de Maya’s al eeuwenlang verborgen hielden. Dit manuscript was een beschrijving van de Popol Vuh (Boek van de Raad), waar niet alleen het scheppingsverhaal in stond beschreven maar ook alle namen van Quiché koningen tot aan de veroveringen door Pedro de Alvarado.

Het manuscript was geschreven in de Quiché taal maar in een Latijns alfabet. Het document is waarschijnlijk voor het grootste gedeelte door één enkele persoon geschreven. In een later stadium zijn er vervolgens nog door anderen korte passages bijgeschreven.

De eerste schrijver was waarschijnlijk van koninklijke komaf uit Gumarcaah (Utatlan), dat door de Spanjaarden sinds 1524 Santa Cruz werd genoemd. Na de veroveringen moesten de Maya’s vluchten naar een dorp dat Chichicastenango heette en wat de Spanjaarden later Santo Tomas noemden. Dit zou in zeer korte tijd het belangrijkste Quiché centrum worden, men noemde het dorpje dan ook al snel Santo Tomas Chichicastenango. In dit plaatsje kreeg de schrijver waarschijnlijk les in het Latijn, en omdat al de kennis van de Maya’s tijdens de veroveringen werd vernietigd, besloot hij tussen 1554 en 1558 zijn kennis op papier te zetten. Veel zinnen in dit manuscript zijn in de zogenaamde antifonische stijl. De tweede zin  breidt de eerste uit, beantwoord hem of vertelt hetzelfde in een andere vorm. Dit is voor ons een bekende stijl uit het Oude Testament, naar alle waarschijnlijkheid heeft de schrijver van de Popol Vuh deze stijl dan ook overgenomen door zijn lessen uit de Bijbel.

Nadat Ximenez het manuscript letterlijk in het Quiché had overgeschreven en ook nog eens een Spaanse vertaling had gemaakt, gaf hij het manuscript terug aan zijn eigenaren, waarna het nooit meer gezien zou worden. De Popol Vuh wordt vandaag de dag beschouwd als het oudste en belangrijkste document over geloof en traditie dat bewaard is gebleven van een inheems volk van de Amerikaanse continenten. Het originele manuscript had geen titel of hoofdstukken. Brasseur de Bourbourg maakte in zijn versie een indeling die bestond uit de inleiding en deel 1 t/m 4, met per deel een aantal hoofdstukken. Deze indeling wordt nog steeds door Mayanisten gehanteerd.

Via de link "Boeken" kunt u nu vanaf de website van Lulu een volledige Nederlandse vertaling van de Popol Vuh gratis downloaden als eBook of tegen kostprijs aanschaffen als hardcover.

Download Popol Vuh (Het boek van de Raad)

 

In het boek Terugblik op een Wereldtijdperk staat nog meer interessante informatie over de religie van de Maya's. Hun visie op de kosmos en de schepping, een samenvatting van de Popol Vuh en een overzicht van hun goedaardige en kwaadaardige goden en godinnen komen daarbij aan de orde. 

Wilt u Terugblik op een Wereldtijdperk direct bestellen? Klik dan hier!