Hedendaagse Maya's in een westerse samenleving
De komst van de Spanjaarden, en later andere Europese volkeren, hebben de Maya's weinig goeds gedaan. Oorlog, geweld, onderdrukking en culturele vervreemding waren aan de orde van de dag voor de gemiddelde Maya. Halverwege de 20ste eeuw vond in Guatemala zelf een burgeroorlog plaats, waarbij zonder enige twijfel gesproken kan worden over genocide. Zie hiervoor ook mijn artikel over de oorzaak van de burgeroorlog in Guatemala:
Jaren lang kregen de Maya-kinderen op school te horen dat de ruines in hun omgeving de restanten waren van een grootse beschaving die daar ooit geleefd had. Met geen woord werd gerept over het feit dat zij zelf de nakomelingen zijn van deze grootse beschaving. Ze leerden alles over de Oude Grieken de Romeinen, de komst van Columbus en de Amerikaanse Burgeroorlog, maar ze leerden niets over hun eigen verleden.
Vele
westerlingen geloven nog steeds dat de Maya's historische figuren
waren, die reeds lange tijd zijn verdwenen. Door sommigen worden
de huidige Maya's aangeduid als Indios waarmee ze aangegeven dat
zij geloven dat er geen enkel cultureel verband bestaat tussen hen
en de Oude Maya's.
De circa negen miljoen Maya's die nu nog leven in Mexico, Belize en Guatemala houden echter vast aan hun cultuur. De Spanjaarden hebben de Maya's wel kunnen beroven van hun land, maar niet van hun identiteit. In de vele gemeenschappen worden vandaag de dag nog steeds de traditionele rituelen uitgevoerd ter ere van de Oude Goden. Tijdens droge perioden offeren de priesters varkensvlees, sigaretten en zelfs Coca-Cola op een speciaal hiervoor vervaardigd altaar voor Chac, de regengod. Ook de bekende dag van de doden heeft een pre-Columbiaanse oorsprong.
Het gebruik van de rituele Tzolkin kalender neemt in gebruik toe en de traditionele klederdracht wordt ook nog door de jongere generaties gedragen. Toch gaan de Maya's mee met hun tijd, wat vooral goed te zien in aan hun taal, waarin zelf een woord voor laptop (kematz'iib', oftewel 'schriftgetouw') is opgenomen.
Ondank de felle
oppositie nemen indiaanse mannen en vrouwen nu belangrijke
posities in, in de Guatemalteekse samenleving. Rigoberta Menchu
(zie foto) ontving in 1992 de Nobelprijs
voor de Vrede. In 1983 verscheen haar boek Rigoberta Menchu
– Een bericht uit Guatemala. Met het geld dat ze ontving bij de
uitreiking van de Nobelprijs heeft ze een stichting opgericht met
als doel de mensenrechten van de inheemse bevolking te beschermen.
Er is nog een lange weg te gaan, maar de Maya's geven zich niet gewonnen.